12 Eylül 1980 askeri müdahalesinin 46. yıl dönümünde, Gazeteci-Yazar Halis Özdemir, darbenin Türkiye'de bıraktığı derin izleri ve Mamak Zindanları'nda yaşadığı ağır günleri kaleme aldı. Özdemir, “Mamak Zindanlarında Bir Akıncı: Tarihe Notlar” kitabından aktardığı çarpıcı bilgiler ve şiirlerle, 12 Eylül döneminin acılarını ve insan hikâyelerini yeniden gündeme taşıyor.   Darbeler Darbeler ve 12 Eylül 1980 Askeri Müdahalesi   Türkiye ve Türk milleti her on yılda bir askeri/sivil vesayet müdahalesi yaşamış, yürüyüşü durdurulmak istenmiş bir devlet ve bir millettir.   1960 müdahalesi 1972 muhtırası 1980 müdahalesi Ve Bin yıl sürecek dedikleri 28 Şubat (1997) darbesi…   12 Eylül askeri müdahalesinin yıl dönümündeyiz. 12 Eylül'ü bugün anlatmak çok zor! 12 Eylül süreci ve 12 Eylül'de yaşanılanlar akıl almaz şeyler olması anlatılmasını, anlaşılmasını zorlaştırmaktadır. Akıl dışı, insanlık dışı işler yaşanmış, tarihe kara leke olarak geçen bir dönemdir.   12 Eylül'ü bir bakıma sonuçları ve etkileri bakımından her kişi aslında yaşamış demektir. Ancak bir de bizzat şahsım gibi 12 Eylül'e muhatap olmuş, 12 Eylül zindanlarında, işkence evlerinde ölüm kalım yaşamışlar da var elbette.   ABD'nin o dönem başkanı Jimmy Carter'ın “bizim çocuklar Türkiye'de yönetime müdahale etti” diyerek aslında darbelerin arkasında kimlerin ve hangi işbirlikçilerin olduğunun ifşa edildiği 12 Eylül askeri müdahalesinin bir bakıma özeti sayılabilecek olan özet bilgileri, Mamak Zindanlarında Bir Akıncı Tarihe Notlar kitabımdan arz ediyorum;   “Bundan sonra herkes kendi başının çaresine bakacak, artık ülkede ihtilalcilerin "Emir komuta zinciri içinde" hükmü geçecekti. İhtilalciler önlerine "Ülkeyi yeniden demokratikleştirme" hedefini koymuş olmalarına rağmen, 12 Eylül 1980 sabahından itibaren başlayan ve uzun yıllar varlığını sürdüren yönetimin etkileri bugün bile devam etmektedir.   İhtilalle birlikte her şey alt üst olmuş, her şey yerinden oynamış, her şey bir pamuk ipliği ile hayata tutunur olmuştu. O Cuma günü sabahından başlamak üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi kapatıldı, anayasa iptal edildi, siyasi partilerin kapılarına kilit vuruldu. 650 bin kişi gözaltına alındı.   1 milyon 683 bin kişi fişlendi. Açılan 210 bin davada 230 bin kişi yargılandı. 7 bin kişi için idam cezası istendi. 517 kişiye idam cezası verildi, bunlardan 50'si asıldı. İdamları istenen 259 kişinin dosyası Meclis'e gönderildi. 71 bin kişi TCK'nın 141, 142 ve 163. maddelerinden yargılandı. 98 bin 404 kişi örgüt üyesi olmak suçundan yargılandı.   388 bin kişiye pasaport verilmedi. 30 bin kişi "sakıncalı" olduğu için işinden atıldı. 14 bin kişi yurttaşlıktan çıkarıldı. 30 bin kişi siyasi mülteci olarak yurt dışına gitti. 300 kişi kuşkulu bir şekilde öldü. 171 kişinin işkenceden öldüğü belgelendi.   937 film sakıncalı bulunduğu için yasaklandı. 23 bin 677 derneğin faaliyeti durduruldu. 3 bin 854 öğretmen, üniversitede görevli 120 öğretim üyesi ve 47 hâkimin işine son verildi.   400 gazeteci için toplam 4 bin yıl hapis cezası istendi. Gazetecilere 3 bin 315 yıl 6 ay hapis cezası verildi. 31 gazeteci cezaevine girdi. 300 gazeteci saldırıya uğradı. 39 ton gazete ve dergi imha edildi.   Cezaevlerinde toplam 299 kişi yaşamını yitirdi. 144 kişi kuşkulu bir şekilde öldü. 14 kişi açlık grevinde öldü. 16 kişi kaçarken vuruldu. 95 kişi çatışmada öldü. 73 kişiye doğal ölüm raporu verildi. 43 kişinin intihar ettiği bildirildi.” (Sahife 368)   “Mamak Zindanlarında Bir Akıncı Tarihe Notlar” kitabımdan birkaç şiirle “Mamak” ne demek anlatmaya çalışacağım!   1980 “Mamak Zindanlarında Bir Akıncı” Kitabımdan   1 / Yüzlerine Bakıyorum   Yüzlerine bakıyorum Ürküyorum O da ne Kendimi görüyorum Duvardaki taşta Kendimi görüyorum Sıkılmış hayalimde Çaresizliğin Bir hortlağın çığlığında Çığlık Çığlık atmak istiyorum Dost yüzünü Nur yüzünü Mahşeri bir kalabalıkta Peygamber yüzünü Güller açsın Solmasın Tükenmesin umut hele sevda Vatan, millet, bayrak Ve iman Bitmesin yolculuğum   Yüzüne bakmak istiyorum Nur yüzüne Alemler yaratılmıştı ya Hürmetine Aç kollarını geleyim Hürriyeti Kollarında bulayım! 1981   2 / Bir Çığlık Duymuştuk   Bir çığlık duymuştuk O gün Her gün duymuştuk! Her gün başka O gün başkaydı “Yavrum” “Kızım” “Canım” “Yapmayın” Diyordu yankısı gökyüzünden Hüznü yüreklerden Duyularak   Oysa onun ziyaretçisi gelmişti Çocuklar gibi şendi Çocukları, eşi Can yoldaşı Parmaklıkların arkasında Gönülleri yanındaydı Kızı dayanamamış Daha on altısında Baba, baba demişti Oysa yasaktır orada Baba Kızım, sus Deyivermiş baba Geç kalmış Kızı sırtına “cop” yemiş Çığlık çığlığa Heyhat “Öleydim de görmeyeydim” Ve bir sedyelik İki bacak, iki kol Atmışlar koğuşun ortasına Artık çığlık yok Artık çığlık yok   3 / Hücrem   Hücremin duvarları Sağdan beş, soldan altı karış “Çilehane” ile sanki yarış Hücrem benim ana kucağım Sana dargın kalmayacağım Hücrem sar beni Ben ölümden geliyorum Hücrem seni seviyorum Hücrem daracık Dualarım Allah’a açık Yakarırım Rabb'ime vuslat için Hem ne yakarış Gözlerimin yaşı ‘içime’ Derler ya Benim kalbime akmış   4 / Yıldızları Sayıyorum   Yıldızları sayıyorum Yıldızlar kayıyor Tutamıyorum Yıldızları sayıyorum Uzanarak Yıldızlar kayıyor Tutamıyorum Yıldızları sayıyorum Taş duvara yaslayıp başımı Sağdan kayıyor Soldan kayıyor Tutamıyorum Yıldızlar kayıyor kahramanca On yedisinde belki yirmisinde Yıldızları tutamıyorum Yıldızları rahmetle anıyorum   5 / Hücremin Demir Kapısı   Hücremin demir kapısı gıcırdıyor Hücrem beni İçeri buyur ediyor Sanki ana kucağı Ya da baba ocağı Bu gün de yaşıyorum Alnımı taş duvara Dayayıp Şükrediyorum Yaşadığımı Secdede Hissediyorum Ruhum ıstırap içinde Acılarımı hissetmiyorum Bu gün de yaşıyorum Şükrediyorum Hücrem benim Ana kucağım Sana dargın Kalmayacağım Hücrem sar beni Ben ölümden geliyorum Hücrem seni seviyorum Hücrem daracık Dualarım Allah’a açık   6 / Sorguya Alınıyorum   Sorguya alınıyorum Allah'ım artık dayanamıyorum Al emanetini diye Yalvarıyorum Sorguya alınıyorum Başkaları üşüyor, donuyor Ben yanıyor, kavruluyorum Sorguya alınıyorum Kimsesiz ve yalnız Ve yalnız Rabb'ime yalvarıyorum Artık dayanamıyorum Sorguya alınıyorum Sanki beni anlayan mı var! Sanmıyorum Heyhat Vatanımda Dayanılmaz acılar yaşıyorum   7 / Yaşıyorum   Sorgudan geliyorum Yürüyemiyorum Kollarıma girmiş iki asker Taşınıyorum Demek hâlâ yaşıyorum Sorgudan geliyorum Yaşıyorum Sevinsem mi Üzülsem mi Bilmiyorum, şükrediyorum Demir kapı gıcırdıyor Hücrem beni İçeri buyur ediyor Sanki ana kucağı Sanki baba ocağı Bugün de yaşıyorum Şükrediyorum Yaşadığımı Secdede hissediyorum Ruhum ıstırap içinde Acılarımı hissetmiyorum Bugün de yaşıyorum Şükrediyorum   8 / Bugün Sessizlik Var   Bugün sessizlik var Mahzun bekleyiş Umutsuz nefes Umutsuz bakış Parmaklılar ardından Canhıraş yakarış Kim bilir sessizlik gerekir Sessizlik huşu ile Masmavi gökyüzüne bakarak Yüreğini açıp Solgun yüzüyle Sevdasına bakarak Ben kimim Beni bu sevdadan Kim kurtaracak   9 / Dumanlar   Dumanlar Dumanlara karışıyor Çek bir nefes Yüreğimiz midir yanan Aman Allah'ım aman Mustafa'ya bak On dokuzuna Hasan şöyle böyle Yirmisine Halis yeni girmiş Yirmi birine Ne de toylar Solcu Ülkücü İslamcı olmuşlar Masmavi gökyüzünü Seyre dalmışlar Dumanlar Dumanlar sarmış Dört bir yanımı Yanan yürek mi Hayal mi Umut mu Çek bir nefes sigaranı Gök demir Yer demir olmuş Sarmış benliğimi Yanan ben miyim Sigaram mı Duman Zifiri karanlığında Boğdun beni Bir kerecik sor Bir kerecik Sar beni bir yar Bir ana gibi   10 / Parmaklıklar   Demir parmaklıklar Bırakın beni Gitmek istiyorum Duvarlar Taş duvarlar Çekilin aradan Uçmak istiyorum Kapılar Demir kapılar Açılın artık Dayanamıyorum Yatağım Ve yorganım Artık Güzel rüyalar Görmek istiyorum   11 / Ne Hülyalara Şahitlik Etti   Ne hülyalara şahitlik etti Şu bizim koğuş Ne rüyalara şahitlik etti Bu yatak Voltada vursam Postallarımı Tak tak Arasam dostları Kollarımı sonuna kadar Açarak Dostlarım, ah dostlarım Mektuplarıma Selamlarıma Cevap vermeyen dostlarım Mahşerdeyim de Bilmeyen ben miyim Ah dostlarım Bir selam verin Bir merhaba deyin   Dostlara selam olsun