İlkadım şehri Samsun, 11 Şubat 1924 tarihli Meclis kararıyla, Mavnacılar Loncası’nın deniz yoluyla gelen silah ve cephaneyi cepheye taşıması nedeniyle İstiklal Madalyası sahibiymiş. Ve fakat bu madalyayı ancak Samsun Valisi Sayın Orhan Tavlı’nın dikkati ve milletvekillerimizin takibi sayesinde yüz yıl sonra alabilmişiz. Samsun’un 46. Valisi olan Sayın Tavlı bu durumu tespit etmiş. İstiklal Madalyası konusunda rol çalmaya gerek yok, Sayın Tavlı gelene kadar bu madalyadan haberimiz var mıydı? Geçen haftalarda Samsun Valisi Sayın Orhan Tavlı’yı, Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği (TDED) Samsun Şube Başkanı Sayın Prof. Dr. Bekir Şişman ve yönetim kurulu üyeleri ile birlikte ziyarete gittik. Uzun uzun Samsun tarihini, Samsun yazarlarını ve Samsun’daki sanatsal faaliyetleri konuştuk. Samsun’da tarihi mekanların gün yüzüne çıkarılması ya da restorasyonları için neler yapıldığını anlattı. Sayın Tavlı, ayrıca Samsun’un Mavnacılarını ve İstiklal Madalyası’nın Samsun’a getirilmesi sürecini de anlattı. Valimizin Samsun tarihine bu kadar ilgi duyduğundan ve tarihî eserleri ortaya çıkarmak için bu kadar gayret gösterdiğinden haberdar olmadığımız için açıkçası biraz şaşırdık. Bu da bizim eksikliğimiz olsun. Samimi bir ortamda gerçekleşen ziyarette Samsun’da yapılan ve yapılacak olan etkinlikler için fikir alışverişinde bulunuldu. Bundan sonrası için ortak projeler gerçekleştirilebilir mi diye görüş alışverişi yapıldı. Mavnacıların aldığı İstiklal Madalyası ilgimizi çekti. Daha fazla bilgiyi nereden ediniriz diye düşünürken bir panel duyurusu gördük. Bizim için bu paneli dinlemek kaçınılmaz oldu. Çünkü panelde Samsun’un İstiklal Madalyası’nı nasıl kazandığı anlatılacaktı. 30 Ağustos Zafer Bayramı etkinlikleri kapsamında, Samsun Valiliğinin öncülüğünde, OMÜ ve SAMÜ iş birliğiyle Samsun Müzesi’nde gerçekleştirilen “Bir Zafer, Bir Şehir, Bir Madalya” paneline biz de iştirak ettik. Sayın Prof. Dr. Kaya Tuncer Çağlayan hem panele başkanlık etti hem de 30 Ağustos Zafer Bayramı üzerine görsellerle sunum yaparak genel bir konuşma yaptı. Canik Sancağı’nın 1918 nüfus sayımına göre Samsun Merkez Kazası’nda 46.755 Müslüman, 54.200 Rum, 4.801 Ermeni ve 19 Yahudi yaşamaktaymış. Kurtuluş Savaşı’nın başlatıldığı Samsun, yaşayan nüfustan da görüleceği üzere sıkıntılı bir yermiş. Hem Kurtuluş Savaşı’nın başlatılması hem de Mavnacıların cephane ve silahları naklederken ne kadar risk aldıklarını tekrar müşahede ettik. Türkiye’nin Türklere vatan olabilmesi için topyekûn verilen mücadeleyi dinledik. Sayın Prof. Dr. Mustafa Çolak ise bir Alman subayın gözünden Kurtuluş Savaşı’nı anlattı. Alman Yüzbaşı Hans Tröbst’ün kaleme aldığı ve çevirisini Sayın Yüksel Pazarkaya’nın yaptığı “Mustafa Kemal’in Ordusunda Bir Alman Yüzbaşı” kitabından anlatım yaptı. Sayın Prof. Dr. Önder Duman ise İstiklal Madalyası’nın Mavnacılar tarafından nasıl bir mücadele sonrasında kazanıldığını anlattı. Kurtuluş Savaşı öncesi Karadeniz’de ve Anadolu’da verilen çetin mücadeleleri dinlerken tüylerimiz diken diken oldu. Panel sonrası sırasıyla OMÜ Rektörü Sayın Fatma Aydın, Samsun Valisi Sayın Orhan Tavlı ve Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Sayın Halit Doğan, konuşma yapan hocalara hediye takdim ettiler. Panelde kıymetli konuşmacıları dinlerken adeta o günleri tekrar yaşadık ve tarihe bir yolculuk yaptık. Gönül isterdi ki bu panel dolu bir salonda yapılsın ya da bütün Samsunlular kıymetli hocalarımızın konuşmalarını dinleyebilsin. Sebebinin ne olduğunun önemi yok; maalesef salonun büyük çoğunluğu boş kalmıştı. Bu tür programların paydaşlarını çoğaltarak katılımı artırabiliriz diye düşünüyoruz.